x

MENTAL RETARDASYON

   Zihinsel Engelli: Zihin gelişmesinde meydana gelen yavaşlama, duraklama ve gerileme nedeni ile davranış ve uyumu yönünden yaşıtlarına göre sürekli gerilik ve yetersizliği olduğu için normal eğitim programlarından yararlanamayan bireylere zihinsel engelli denir.
Okul çağı nüfusunun % 2’sini teşkil eden zihinsel engelli çocuklar özellikle akademik öğrenim için gerekli görülen ve zeka denilen öğrenim gücünden çeşitli derecede yoksun olan çocuklardır.
Zihinsel engelli çocuklar bu durumlarından dolayı bir çok temel ihtiyaç ve haklarından yoksun bırakılırlar. Bu çocukların tüm durumları bilinmediği ve özelliklerine uygun eğitim alamadıkları için mutsuz ve başkalarına bağımlı bir yaşam sürdürme zorunda bırakılırlar.

  Zihinsel Engelliliğin Nedenleri

Zihinsel engelliğin bilinen sebepleri farklı sınıflandırmalara tabi tutularak incelenmektedir. Kabaca 3 grupta toplanabilir.
• Kalıtımsal nedenler,
• Organik faktörlere bağlı nedenler,
• Sosyo-Ekonomik, Kültürel ve Çevresel nedenler.

  Kalıtımsal Nedenler:   

Zihinsel engelliliğin kalıtımsal nedenleri üzerine yapılan araştırmalar sonucunda zihinsel engelliğin oluşumunda kalıtımın %29 – 90 oranında etkili olduğu ileri sürülmüştür. Halen kalıtımın rolünün ne oranda olduğu kesin olarak belli değildir. Ancak genel görüş kalıtımın %30 oranında etkili olduğudur. Zihinsel engele neden olabilecek kalıtımsal nedenler şu şekilde sıralanabilir:
1. Down Sendromu (Mongolizm)
2. Fenil ketonüri (PKU)
3. Akça Ağacı şurubu idrar (Mapple syrop urine) hastalığı
4. Galaktozemi
5. Kretenizm
6. Hidrosefali
7. Mikrosefali
8. Şizofreni
9. Sinir tümörleri
10. Anensefali
11. Gargolizm
12. Oligoensefali
13. Ailenin birçok fertlerinde görülen zihinsel engellilik

   Organik Faktörlere Bağlı Nedenler:

  1. Vücut biyokimyasındaki ve metabolizmasındaki bozukluklara bağlı nedenler,
    2. Bulaşıcı ve ateşli hastalıklara bağlı nedenler,
    3. Annenin gebelik dönemine bağlı nedenler,
    4. Erken doğumlar,
    5. Geç ve güç doğumlar,
    6. Travma ve kazalar.

   Sosyo-Ekonomik, Kültürel ve Çevresel Nedenler:

Zihinsel engelliliğin nedenleri arasında çocuğun sosyal çevresi önemli bir yer tutar. Zihinsel engele neden olan gerek kalıtımsal gerekse organik faktörler çocuğun çevresi ile sıkı sıkıya ilişkilidir. Çocuğun anne rahminde sağlıklı gelişmesi, doğumu ve doğumdan sonraki gelişiminde çevresel ve ekonomik faktörler çok önemli rol oynar.

  Zihinsel Engelliliğin Çeşitleri:

  Zihinsel engelliliği 4 grupta incelemek mümkündür:

  • Geçici zihinsel engellilik, gerçekte normal ya da normalin üstünde bir yeteneğe sahip olduğu halde geçici bazı nedenlerle zihin gelişim ve fonksiyonlarında oluşan geçici yavaşlama ve gerileme gösteren, bunun sonucu olarak etkili uyumsal davranışlarda gerilik ve yetersizlik gösteren geçici bir durumdur.
  • Gerçek zihinsel engellilik, Zihin gelişiminde meydana gelen yavaşlama, duraklama ve ya gerileme nedeni ile davranış ve uyum yönünden yaşıtlarına göre sürekli gerilik ve yetersizlik gösteren değişmez bir durumdur.
  • Klinik tip zihinsel engellilik, genellikle organik kaynaklıdır ve klinik çalışmalara konu olmuştur. İç salgı bezlerinde, vücut metabolizmasında, beden, kafa, göz ve derinin yapısında ve görünüşünde patolojik nedenlere beğlı olarak farklı özelliklere sahip bir zihinsel engelliliktir.
  • İdiot Sevantlar (Idyo savanlar), zekanın genel fonksiyonlarında çok geri yalnız belli bir alanda üstün ve bazan da çok üstün yetenek gösteren zihinsel engel grubudur.

Zihinsel Engelliliğin Dereceleri

Zihinsel engellilik gerilik derecesine göre birçok ülkede farklı sınıflandırmaya tabi tutulmaktadır. Ülkemizde kabul edilen zekâ bölümleri esas alınarak yapılan sınıflandırma şöyledir.

  • Çok ağır derecede zihinsel Engelliler- İdiot (Tamamen bağımlı): Z.B. leri 0 -19 arası olan ömür boyu başkalarının bakım ve himayesine muhtaç bağımlı yaşama durumunda bulunan zihinel engellilerdir.

Ağır derecede zihinsel Engelliler- Embecil (Yarı bağımlı): Z.B. leri 20 – 35 arasındadır. Sistemli eğitim aracılığı ile sağlık alışkanlıkları, kendi hizmetlerini görmede bazı beceriler ve sınırlı düzeyde konuşma öğretilebilir. Kontrol altında bulundurulmayı gerektirirler.

  • Öğretilebilir zihinsel Engelliler – Debil (Moderate yarı bağımlı): Z.B. leri 36 – 49 arasındadır. Yarı bağımlı bir yaşam sürdürebilirler. Basit düzeyde konuşmayı, kendi kendilerine yardım etmeyi, 2. sınıf seviyesinde okuma, yazma ve matematiği, özel tedbirler alınmış iş yerlerinde sınırlı ve monoton bazı işleri öğrenebilirler.
  • Eğitilebilir zihinsel Engelliler – Moron: Z.B. leri 50 – 75 arasındadır. Gerilik derecesine göre 8 – 12 yaş seviyesinde zekaya sahip olabilirler. Orta okul 1. sınıf seviyesinde akademik çalışmalar yapabilirler.
  • Ağır öğrenenler: Z.B. leri 75 – 90 arasında değişir. Özel tedbirler alındığı takdirde normal okullar ve sınıflarda eğitim-öğretimlerini sürdürebilirler
Open chat